W ostatnim czasie postanowiono zweryfikować podejście przedstawicieli różnych pokoleń do selektywnej zbiórki odpadów. Badania w tym zakresie były przeprowadzone przez różne instytucje i organizacje badawcze. Na ten temat wypowiadały się m.in. instytucje naukowe publikowane w czasopiśmie Frontiers in Psychology, które analizują zachowania konsumpcyjne oraz wpływ marketingu ekologicznego na wybory młodych konsumentów.

Zachowania konsumpcyjne – pokoleniowy przekrój

Zachowania konsumpcyjne różnią się znacznie między pokoleniami. Wynika to z ich unikalnych doświadczeń społecznych, technologicznych i ekonomicznych.  Podsumowanie określające konsumpcyjne nawyki dla poszczególnych generacji można określić w następujący sposób:

Pokolenie Baby Boomers ( urodzenie 1946 – 1964) – jest to pokolenie dorastające w okresie powojennego rozwoju gospodarczego. Ceni jakość, tradycję i luksus. Przedstawiciele tego pokolenia są mniej podatni na wpływ reklamy cyfrowej, a bardziej na tradycyjne formy reklamy, takie jak telewizja czy prasa. Chętnie kupują produkty świadczące o statusie i stabilności finansowej, choć rośnie ich zainteresowanie zdrowiem i produktami związanymi z utrzymaniem go w dobrej kondycji.

Pokolenie X ( urodzeni 1965 – 1980 ) – jest to grupa, która dorastała w czasach dynamicznego rozwoju technologii, poprzedzającą erę internetu. Są to bardziej pragmatyczni konsumenci.  Cenią produkty trwałe i funkcjonalne. Zazwyczaj unikają nadmiernego wydawania pieniędzy i są wierni markom, które zdobyły  ich zaufanie. Są również bardziej odporni na wpływ reklam i preferują produkty łączące jakość z przystępną ceną.

Pokolenie Y ( Millennialsi – urodzeni 1981 – 1996 ) – jest to pokolenie wychowane w erze cyfrowej, co sprawia, że są bardziej otwarci na innowacje, zakupy online i marketing w mediach społecznościowych. Charakteryzuje ich podejście  „tu i teraz” oraz skłonność do wydawania pieniędzy na doświadczenia, np. podróże, wydarzenia kulturalne itp. Oraz na usługi edukacyjne. Przedstawiciele pokolenia Y mają tendencję do wyboru marek o proekologicznym podejściu, angażujących się w działania społeczne. Są mniej lojalni wobec marek niż pokolenie X, szukając produktów, które wyrażają ich wartości.

Pokolenie Z (urodzeni po 1997 roku) – pokolenie Z czyli „cyfrowi tubylcy” dorastający w pełni cyfrowym świecie. Charakteryzuje ich krótka koncentracja uwagi, przez co preferują szybkie, obrazowe formy marketingu. Przykładem mogą być treści wideo na Tik Toku czy Instagramie. Konsumpcja wśród tej grupy napędzana jest przez takie wartości jak zrównoważony rozwój, ekologia czy etyczna produkcja. Z tego powodu często wybierają marki, które są autentyczne i transparentne. Mają również dużą świadomość ekologiczną i popierają działania proekologiczne. A jednak to właśnie pokolenie Z jest tym, które najmniej chętnie sortuje śmieci i przywiązuje wagę do recyclingu. Pomimo wrażenia, że młodsze pokolenia są bardziej świadome i wrażliwe na tematy związane z ekologią, to boomerzy posiadaja lepsze nawyki w kwestii recyklingu niż generacja Z i Millennialsi.

Dane statystyczne przeprowadzonych badań

Koncentracja na segregacji papierowych i kartonowych produktów kształtuje się w następujący sposób:

• boomerzy ( osoby urodzone przed 1964 rokiem ) – 54 %
• pokolenie Z – 19 %

Odpowiadając na kolejne pytania związane z recyklingiem uzyskano następujące wyniki.

W przypadku przedstawicieli boomerów 64 % wskazało, że wyrzuca coś do kosza na odpady mieszane zamiast zastosować się do zasad recyklingu, ponieważ nie chce im się oczyszczać opakowań. Natomiast w przypadku pokolenia Z odsetek ten wzrasta aż do 92 %, a Millennialsów do 84 %.

Starsze pokolenia oceniają sortowanie odpadów w swoich domach na wysokim poziomie. Chętnie podejmują dodatkowy wysiłek, aby odpady wyrzucać do odpowiedniego kosza również w przestrzeni publicznej. Prawie 40 % ankietowanych twierdzi, że niezbędne jest podjęcie wspólnego wysiłku, ponieważ problem selektywnej zbiórki odpadów dotyczy każdego. Ponadto aż 25% przedstawicieli boomerów uważa, że zalecenia dotyczące segregacji śmieci i recyklingu, powinny być oznaczone na opakowaniach w bardziej czytelny i zrozumiały sposób.

Pokolenie Z – podejście do segregacji odpadów

Warto również zastanowić się dlaczego przedstawicielom pokolenia Z przy tak wysokiej świadomości ekologicznej brakuje konsekwencji w segregacji śmieci. Można wskazać tutaj kilka następujących powodów:

• rak dostatecznej wiedzy oraz niejasne informacje– w przeprowadzonych badaniach młodzi ludzie z pokolenia Z często wskazują, że nie zawsze wiedzą, jak prawidłowo segregować odpady. Wiele produktów i opakowań nie posiada odpowiednich oznaczeń, co sprawia, że osoby z tej grupy mają trudności z podejmowaniem decyzji na temat segregacji.
• brak odpowiedniej infrastruktury – często młodzi ludzie mieszkają w miastach, w których nie zawsze dostępne są pojemniki do segregacji odpadów lub są one niewystarczające. To ograniczenie zniechęca pokolenie Z do konsekwentnej segregacji.
• stres i brak czasu – pokolenie Z podobnie jak Millennialsi żyje w szybkim tempie, często balansując pomiędzy studiami, pracą innymi obowiązkami, Codzienne stresy oraz presja czasu mogą sprawiać, że segregacja odpadów nie jest ich priorytetem, pomimo świadomości ekologicznej.
• frustracja i brak zaufania do systemu – część przedstawicieli pokolenia Z wyraża obawy, że ich wysiłki mogą nie przynieść efektu. Słysząc o przypadkach, gdy  odpady segregowane trafiają do jednego zbiorczego miejsca lub są niewłaściwie przetwarzane, czują, że ich działania mogą być bezcelowe, co wpływa na ich motywację do segregowania śmieci.
• nawyk i edukacja– pokolenie Z jest edukowane w kwestiach ekologicznych, ich codzienne nawyki mogą nie być jeszcze tak silnie ugruntowane, jak u starszych pokoleń, które segregację odpadów wprowadzały przez lata.

Zwiększenie zaangażowania w segregację odpadów – możliwe sposoby

Aby zwiększyć zaangażowanie pokolenia Z w segregację śmieci, kluczowe mogą być następujące działania:

• poprawa edukacji ekologicznej – chociaż pokolenie Z zna podstawowe zasady segregacji, konieczna jest bardziej praktyczna i systematyczna edukacja. Wprowadzenie konkretnych programów edukacyjnych w szkołach i na uczelniach, które wyjaśniają, dlaczego segregacja odpadów ma znaczenie i w jaki sposób może wzmocnić ich nawyki w tym zakresie.
• jasne oznakowanie opakowań i komunikacja – lepsze oznakowania na opakowaniach mogą ułatwić proces segregacji i redukować wątpliwości w zakresie miejsca do którego należy wyrzucić dany produkt. Firmy mogą również wprowadzać znakowanie opakowań wskazujące na sposób recyklingu.
  
• zwiększenie dostępności infrastruktury do segregacji odpadów – w miastach oraz na osiedlach powinna być zapewniona odpowiednia liczba pojemników do segregacji. Dostępność tych pojemników w miejscach publicznych, uczelniach i centrach handlowych sprawi, że segregacja stanie się łatwiejsza i bardziej powszechna.
• budowanie zaufania do systemu – młode pokolenie potrzebuje pewności, że ich wysiłki są wartościowe i że odpady, które segregują trafiają do przetworzenia. Transparentne działania, takie jak, publiczne raporty na temat recyklingu lub kampanie informacyjne o efektywności działań proekologicznych mogą wzmacniać zaangażowanie pokolenia Z.

Wdrożenie tych środków mogłoby pomóc pokoleniu Z w rozwijaniu trwałych nawyków związanych z segregacją odpadów i przyczynić się do ochrony środowiska w codziennych działaniach.